South Africa

Health Care

Score 0 (0 Votes)

Voorbereiding van Koeie vir die Dekseisoen Deel 2

(Artikel 2 van 2 oor hierdie onderwerp)

Alhoewel die fondasie van ‘n suksesvolle teelseisoen reeds vroeër as 8 weke voor die aanvang van die teelseisoen gelê word, kan hierdie tyd met reg as die begin van die 22 maande siklus van “Bevrugting tot Benutting” gesien word, aangesien dit alles met suksesvolle bevrugting begin. 

Indien dinge nie hier vlot verloop nie, kan dit tot gevolg hê dat koeie nie herbeset gaan raak in ‘n vaste (90 dae) teelseisoen nie, of dat koeie eers baie laat in die dekseisoen beset raak. Uiteindelik lei dit tot ‘n verlengde interkalfperiode met gepaardgaande ekonomiese verlies, wat allermins bekostg kan word! 

Die volgende areas verg die nodige aandag:

3.  Inentings

3.1 Gemodifiseerde “lewendige” entstowwe

Inenting behoort nie nader as 30 voor die teelseisoen gedoen te word nie. Verder is belangrik om te onthou dat die immuunrespons van koeie nie optimaal is gedurende die eerste 30 dae na kalwing nie.

Dit laat ons dus net met ‘n maand om sogenaamde “lewende” entstowwe te gee bv:

BVD, IBR, PI₃, BRSV kombinasie, Slenkdalkoors, Knopvelsiekte, Drie-dae-stywesiekte. Besmetlike Misgeboorte (RB51) kan ook aborsies veroorsaak en moet dus voor-dek geênt word.


NB. Onthou dat verkieslik nie meer as een “lewende” entsof gelyktydig toegdien moet word nie.


3.2 Geïnaktiveerde (“dooie”) entstowwe

Kan / behoort nader aan die teelseisoen gegee te word bv: Vibriose en “Pienkoog”

4.  Spoorminerale

Spoorminerale speel ‘n baie belangrike rol in vrugbaarheid van koeie, veral sink (Zn), mangaan (Mn), koper (Cu) en selenium (Se). Chroom (Cr) kan ook help met verbeterde energiemetabolisme, wat kondisie mag bevoordeel. 

Gedurende kalwing, verloor die koei ‘n derde van haar spoormineraalreserwes deur middel van die kalf, die plasenta/nageboorte en die baarmoerdervloeistof.

Hoe gouer hierdie spoorminerale na kalwing weer aangevul word, hoe kleiner is die kans op ‘n spoormineraalgaping tydens die dekseisoen. In figuur 4 kan gesien word wat is die effek van ‘n inspuitbare spoormineraalaanvulling in die kritiese tye (voor- kalf en voor-dek) op die lewer se koperstatus.                            





 

 


 

 



Figuur 4. Lewer kopervlakke na strategiese Multimin aanvulling 
 

Aanvulling van spoorminerale dmv ‘n inspuitbare aanvulling (Multimin Se+Cu+Cr Cattle) voor die teelseisoen, kan lei tot:  

  • minder vroeë embrio-resorpsies
  • verbeterde besettingsyfer - minder droë koeie
  • meer koei wat vroeër in die teelseisoen beste raak - minder “oop dae” na kalwing, maw ‘n meer kompakte kalfseisoen
  • meer positiewe (korter) interkalfperiode

Die ideale tyd vir die voor-dek aanvulling (Multimin Se , Cu, Cr Cattle & ProVit A) is 4-6 weke voor die aanvang van die teelseisoen. Kombineer met inentings om hantering minder te maak en entstofreaksies te verbeter.


5.  Parasietbeheer

5.1 Inwendige parasiete:

Inwendige parasiete by beeste word oor die algemeen as 'minder belangrik' beskou. Alhoewel dit nie altyd so 'sigbaar' is soos by skape nie, kan inwendige parasiete 'n negatiewe uitwerking op die kondisie en prestasie van koeie hê. ‘n Proef gedoen deur Dr Meaker (1994), het gewys wat die effek van ontwurming op die reproduksie van eerstekalf verse en tweedekalf koeie was. (Figuur 5 & 6)


Figuur 5. Effek op reproduksie - 1ste kalf verse



Figuur 6. Effek op reproduksie - 2de kalf koeie


Veral lewerslak kan groot ekonomiese verliese tot gevolg hê. Benewens al die ander noodsaaklike funksies van die lewer, beïnvloed dit ook die produksie van hormone - wat van kritieke belang is in die aanloop tot die dekseisoen!

 

5.2 Uitwendige parasiete:

Behandel uitwendige parasiete (veral bosluise) soos nodig, om die oordrag van bosluisgedraagde siektes en meganiese skade aan die uier en spene te voorkom/te verminder. 'n Bosluislas kan ook die eetlus van beeste negatief beïnvloed. 

Vliegbeheer sal ook irritasie, wat 'n negatiewe uitwerking op groei en kondisie het, verminder.


6.  Algemene bestuursaspekte

Indien seleksie kan plaasvind, is dit nou ‘n goeie tyd om aan die volgende aandag te gee en koeie te merk wat nie weer by die bul te kom nie:

  • koeie wat laaste in die kalfseisoen kalf (hulle gaan heelwaarskynlik nie beset raak in die komende dekseisoen nie)
  • koeie wat nie goeie konstitusie het nie (swak kondisie, nog nie glad verhaar nie ens.)
  • koeie wat moeilike geboortes gehad het (pelvis te nou?) en moontlik baarmoederskade opgedoen het
  • koeie wat uier/speen probleme ontwikkel het
  • koeie wat swak moederseienskappe getoon het tydens kalwing
  • koeie wat se tande nie meer goed genoeg is is nie

Koeie wat vassit nageboortes gehad het moet ondersoek word vir vaginale uitskeiding/baarmoederinfeksie en vroegtydig behandel word.

Vervangingsverse - aangesien verse wat die eerste keer kalf, langer neem om weer in siklus te kom na eerste kalwing (80-100 dae), word dit aanbeveel dat verse ten minste ‘n maand voor die koeie by die bulle kom. 

Vote for this content: 5 4 3 2 1

VERWANTE PRODUKTE

Amipor®

Read more

Browse Plus®

Read more

Eliminate

Read more

Flukazole C

Read more

MultiDip

Read more

Multimin® + Se + Cu + Cr Cattle

Read more

Multimin® + Se + Cu Cattle

Read more

Multimin® + Se Cattle, Sheep and Angora Goats

Read more

Pro-Vit A

Read more

Virbamec® L

Read more

Virbamec® LA

Read more

Wirecide F

Read more

Wil u meer te wete kom oor die onderwerp?